3 MADDE

Anayasa değişikliği önerisi TBMM Anayasa Komisyonu’nda görüşülmeye başlanırken, CHP lideri Deniz Baykal’ın “tartışmalı” 3 maddenin Cumhurbaşkanı’nca referanduma götürülmesi halinde, paketin tümüne destek verebileceklerini açıklaması muhalefetten beklenen “uzlaşma” adımı sayılabilir mi?
AKP Grubu, paketin bütünlüğünün bozulmasından yana olmadığı için Baykal’ın teklifine sıcak bakmıyor. CHP yönetiminin çağrısı da bu nedenle iktidardan çok Çankaya’ya yönelmiş durumda. Cumhurbaşkanı Gül’ün, Anayasa Mahkemesi, HSYK ve siyasi partilerin kapatılmasıyla ilgili düzenlemeleri, teklifin tümü Meclis’ten 367’den fazla oy alarak geçse bile “referanduma götüreceğini” açıklaması halinde muhalefetin de paketi destekleyeceğini söylüyor Baykal. CHP lideri, Gül’ün yaklaşımına bağlı olarak MHP ile de görüşebileceğini açıklamış.
Baykal’ın önerisi kabul görürse, referanduma sunulacak anayasa paketi 3 maddeye inebilir. Ancak bu formülde önemli siyasi ve “usul” sorunları olduğu da bir gerçek.
Komisyon ve genel kuruldaki görüşmelerden sonra maddeler teker teker oylanacak. 330-367 eşiğinde kalınırsa referandum zorunlu hale gelecek. 367’nin aşılması halinde de Cumhurbaşkanı’nın isterse paketi halkoylamasına götürme yetkisi bulunuyor.
Cumhurbaşkanı’nın “istese de yapamayacağı” şey, anayasa değişikliğinin henüz komisyon aşamasında olduğu ve Genel Kurul’dan hangi maddelerinin geçeceğinin, “referandum eşiği”nin ne şekilde aşılacağının belli olmadığı bir sırada, CHP lideri Baykal’ın çağrısına uyarak sadece 3 maddeyi halkoyuna sunacağını ilan etmesidir. Gül bunu yaparsa, karşısında sadece iktidarı değil, “yasama”nın yetki alanına girdiği için başka parti gruplarını ya da tek tek milletvekillerini de bulacaktır.
Anayasa değişikliğini düzenleyen 175. madde, paketin topluca oylanmasını öngörüyor.
Bu durumda Gül, önceden “irade” beyan etmeksizin ancak anayasa değişiklikleri Meclis’ten geçtikten sonra CHP lideri Baykal’ın çağrısına uyarak paketi “kısmen veto” edebilir. “Tartışmalı” 3 maddeyi bir kez daha görüşülmek üzere Meclis’e gönderebilir. İktidar, 330’un altına düşerse Anayasa Mahkemesi, HSYK ve siyasi partilerle ilgili düzenlemeler metinden çıkar. 330-367 arasında oyla geçerse, referanduma gidilir.
Anayasa’nın 175. maddesi Çankaya’ya Sayın Baykal’ın istediği şekilde “tercih” hakkı tanımıyor. Maddelerin hangilerinin birlikte, hangilerinin ayrı ayrı oylanacağını “karara bağlama” yetkisi TBMM’ye bırakılmış durumda.
CHP istese bile Çankaya’nın TBMM’nin “yetkisi”ne müdahale girişimine en başta AKP karşı çıkacaktır.
Deniz Bey belki de bunu test etmeye çalışıyor. CHP’nin “tartışmalı” 3 madde dışında pakete destek olabileceğini açıklaması yine de önemli bir adım. Cumhurbaşkanı Gül, CHP liderini Çankaya’ya davet ederek, “referandumsuz” bir uzlaşmaya ortam hazırlamayı belki düşünebilir. AKP’nin tepkisini göze alabilirse!