İç göç ve Mersin

Mersin, bilindiği gibi, Güneydoğu’dan aldığı yoğun göç nedeniyle sık sık gündeme gelen güzel bir ilimiz. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin semineri nedeniyle hafta sonu Mersin’deydik. Bu arada Mersin Üniversitesi Sosyoloji Doçenti Dr. Yaşar Erjem’in ilginç araştırmasından haberdar olduk.
Erjem’in, Mersin’de 23 mahallede 1022 haneye uygulanan kapsamlı anketinden çıkan bazı sonuçları aktaralım.
Mersin’e göç edenlerin yüzde 68’ini Güneydoğu’dan, yüzde 15’ini Doğu Anadolu’dan gelenler oluşturuyor. Özellikle Diyarbakır, Siirt, Şırnak, Bitlis, Mardin, Adıyaman, Şanlıurfa gibi kentler başı çekiyor.
Göç edenlerin yüzde 77’si 1980 sonrasında geliyor. Mersin’i seçme nedenlerinin başında yüzde 55’le iş bulma umudu yer alıyor.
Gelenlerin yüzde 21’i engelli.
Kadınların büyük çoğunluğu (yüzde 85) tekrar çocuk sahibi olmak istemiyor. Yüzde 82’si çok çocuk yapmaya olumsuz bakıyor. Yüzde 22’si kürtaj yaptırmış. Hamile kalmayı önleyici yöntemleri uygulayanların oranı yüzde 30.
Kentleşmeyle birlikte hastanede doğum oranı artıyor. Ama yine de son doğumunu evde yapanların oranı yüzde 51.
Göçenlerin yüzde 47’si müstakil evde, 24’ü dairede, 23’ü gecekonduda oturuyor.  Katılımcıların çoğu gecekondu sözcüğü yerine müstakil ev tanımını kullanıyor.
Göç edenlerin yüzde 75’i iki dil konuşuyor. Türkçenin dışında en çok konuşulan diller yüzdeyle Kürtçe 68, Arapça 4, Zazaca 2. Türkçenin her yerde kullanılma oranı yüzde 92, Kürtçenin 53. Evde konuşulma oranı ise Zazaca yüzde 80, Arapça 44, Kürtçe 42, Türkçe 2.    
Kendilerini  köylü olarak tanımlayanların oranı yüzde 66. Yüzde 49’u kendilerini çok yoksul, 36’sı yoksul sayıyor.
Göçün ilk günlerinde en önemli sorunların yüzdeyle sıralaması şöyle: Ekonomik 42, uyum 12, sağlık 6, konut 5. Daha düşük oranlarda iklim, stres, boşanma, hırsızlık uyuşturucu sıralanıyor. Sorunum yoktu diyenler yüzde 36.
Halen yaşadıkları sorunların başında ekonomi yüzde 42’den 76’ya çıkıyor. Hiç sorunum yok diyenler yüzde 36’dan 15’e iniyor. Uyum sorunu da yüzde 12’den 1.2’ye düşüyor. Sağlık, eğitim, konut sorunlarında ise artış var.

Bir şiir
Dizelerimiz Hüseyin Avni Dede’den (Kar’ın şubat sayısı):
“Yormayın beni/ Beni bana sormayın/ Ben yalnızlığın yeni adı/ Ölüm tarihim yok benim/ Tanrıyla bir sır var aramızda/ Şiir dendi mi/ Çocuklar gibi sevinir/ Bulutlara asarım kendimi”