İsrail tepkisi

BM’de “Bin Yıllık Kalkınma Hedefleri” zirvesinde “Yoksulluk, Açlık ve Cinsiyet Eşitliği Sorunları ile Mücadele” başlıklı yuvarlak masa toplantısına Bangladeş Başbakanı ile birlikte başkanlık yapan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, Türkiye’nin insani konulardaki küresel etkinliğini vurgularken, ekonomik krizin de etkisiyle “Avrupa’nın ağırlığının giderek azaldığına” dikkat çekti.
Gül, New York’taki “Türk Evi”nde BM zirvesinden izlenimlerini, gezisini izleyen gazetecilere anlatırken İran ve İsrail konusunda da değerlendirmelerde bulundu.
Cumhurbaşkanı Gül, İran’ın nükleer programından kaynaklanan “çatışma” olasılığının 6 ay önceye göre daha azalmış olduğunu savundu. İsrail Cumhurbaşkanı Simon Peres’le görüşme konusunu ise kesin bir dille yalanladı. Gül’ün sözleri şöyle:
“İsrail’in ne yaptığını anlamak zor. İlişkilerin bu noktaya gelmiş olmasından memnun da değilim, ama gelinen aşamanın sorumlusu onlar. Önce görüşelim diyorlar. Çeşitli düzeyde temaslar oluyor, bakanlarımıza başvuruyorlar. Sonra vazgeçiyorlar. Reddettik diyorlar. New York’a gelirken bizim görüşme planımız olmadı. Gıyabımızda Clinton Foundation’da bizi Peres’le Davosvari bir panelde bir araya getirmeyi düşünmüşler. Ancak biz böyle bir şey düşünmedik. Randevu da istemedik. Böyle bir konu yok. Olmayan bir görüşmeyi daha sonra ‘Peres’le görüşme yok ama Ahmedinecad ile görüşecekler’ diye çarpıtan çevreler oldu. Bunlar İsrail kaynaklı yorumlar. Ben bu mantaliteyi anlamıyorum. Biraz sakinleşmeleri ve ‘Ne yapıyoruz yahu biz’ diye düşünmeleri gerekir. Kendi kendilerine gelin güven olmak derler ya... İran Cumhurbaşkanı bizden randevu istedi. BM’de bunlar oluyor, biz de başkalarından görüşme istedik. Ama Peres’le bunu düşünmedik. Çünkü ortada bir olay var. Nasıl evet deriz.”
Cumhurbaşkanı Gül, “insani kalkınma” konularında Türkiye’nin “en az gelişmiş ülkeler”e BM içinde yaptığı öncü rolü anlatırken, Türkiye’nin Afganistan, Pakistan ve Afrika ülkelerine yönelik yardımlarının 1,5 milyar doları bulduğunu açıkladı.
Gelecek yıl haziran ayında İstanbul’da 49 ülkenin katılacağı zirve toplantısı yapılacak.
BM Kalkınma Programı (UNDP) ile bağlantılı bölgesel bir organizasyon İstanbul’da kuruluyor. Gül bunu Cenevre, Viyana benzeri merkezlerden biri olarak tanımladı. “Eskiden uluslararası toplantılara katıldığımızda daha çok Kıbrıs gibi siyasi sorunlara ilgi duyardık, çevre, kadın, yoksulluk, eşitlik, iklim değişikliği gibi konularla ilgilenmezdik. Küresel ekonomik kriz ve çevre felaketleri arttıkça insani yardım ön plana geçti ve Türkiye Afganistan’dan Afrika’ya çok geniş bir cephede etkin hale geldi” diye konuştu.
Cumhurbaşkanı Gül bunları anlatırken Başbakan Yardımcı Ali Babacan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal’ın bir sözünü aktardı. Faysal, Babacan’a, “Avrupa eskiden Osmanlı’ya ‘hasta adam’ derdi, Türkiye şimdi Avrupa’nın tek sağlıklı adamı” demiş.
Gül de küresel ekonomik krizin tahminlerin ötesinde “derin izler” bıraktığını, 1929 buhranından sonraki en büyük sıkıntının yaşandığını ve durgunluğun devam ettiğini söyledi.